Με επίσημη Ρηματική Διακοίνωση στη Γενεύη, η Ελλάδα παρουσιάζει το θεσμικό πλαίσιο, πρόσφατες αλλαγές και στοιχεία για τη Μουσουλμανική Μειονότητα στη Θράκη, από τα τεμένη και τα σχολεία έως την πολιτική εκπροσώπηση.
Με επίσημη Ρηματική Διακοίνωση στη Γενεύη, η Ελλάδα παρουσιάζει το θεσμικό πλαίσιο, πρόσφατες αλλαγές και στοιχεία για τη Μουσουλμανική Μειονότητα στη Θράκη, από τα τεμένη και τα σχολεία έως την πολιτική εκπροσώπηση.
Η Αθήνα απάντησε επισήμως στον ΟΗΕ για τη Μουσουλμανική Μειονότητα στη Θράκη, καταθέτοντας αναλυτική Ρηματική Διακοίνωση στη Γενεύη, με την οποία παραθέτει το νομικό πλαίσιο, τις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες και συγκεκριμένα στοιχεία για τη ζωή της μειονότητας.
Η παρέμβαση της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας κατατέθηκε στο πλαίσιο της 62ης Συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Αποτελεί απάντηση σε γραπτή δήλωση της ΜΚΟ «Ομοσπονδία Τούρκων Δυτικής Θράκης στην Ευρώπη» και επιχειρεί να αποτυπώσει, με δεδομένα και θεσμικές αναφορές, την εικόνα της περιοχής σήμερα.
Στον πυρήνα της ελληνικής θέσης βρίσκεται η επανάληψη ότι η Μουσουλμανική Μειονότητα της Θράκης είναι θρησκευτική μειονότητα, όπως ορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923. Η Συνθήκη, σύμφωνα με την Αθήνα, δεν περιλαμβάνει αναφορά σε εθνική καταγωγή.
Η ελληνική πλευρά αναφέρει ότι η μειονότητα περιλαμβάνει πολίτες τουρκικής, πομακικής και ρομά προέλευσης, Σουνίτες και Αλεβίτες. Επισημαίνει, δε, ότι ο πληθυσμός της έχει αυξηθεί από περίπου 80.000 μέλη το 1923 σε περισσότερα από 120.000 σήμερα.
Θρησκευτική ελευθερία και Μουφτείες
Στη Θράκη λειτουργούν περισσότερα από 240 τεμένη, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ελληνική Διακοίνωση. Παράλληλα, η Αθήνα αναδεικνύει το νέο σύστημα για την εκλογή των Μουφτήδων, το οποίο θεσπίστηκε με τον νόμο 4964/2022.
Το πλαίσιο αυτό προβλέπει διαδικασία με συμμετοχή μελών της ίδιας της μειονότητας, συμπεριλαμβανομένων ιμάμηδων και γυναικών. Η Ελλάδα παρουσιάζει τη ρύθμιση ως θεσμική τομή που ενισχύει τη διαφάνεια και τη συμμετοχικότητα.
Η πρώτη εφαρμογή του νέου συστήματος έγινε στις αρχές Ιανουαρίου 2026, με την ορκωμοσία του νέου Μουφτή Διδυμοτείχου, Εμίν Σερίφ. Η εξέλιξη αυτή καταγράφηκε ως η πρώτη πλήρης εφαρμογή του νόμου για την επιλογή Μουφτή.
Τι ισχύει για τη Σαρία
Η ελληνική πλευρά δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις αλλαγές που έχουν γίνει στην εφαρμογή του Ισλαμικού Δικαίου σε οικογενειακές και κληρονομικές υποθέσεις.
Με τον νόμο 4511/2018, η προσφυγή στη Σαρία δεν είναι υποχρεωτική. Ισχύει μόνο όταν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη συμφωνούν ελεύθερα και ρητά. Σε κάθε άλλη περίπτωση, οι πολίτες έχουν πλήρη πρόσβαση στα πολιτικά δικαστήρια.
Η ρύθμιση αυτή, όπως σημειώνεται, αποσκοπεί στη θωράκιση των ατομικών δικαιωμάτων και ειδικά στην προστασία των γυναικών, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν υποχρεώνεται να υπαχθεί σε θρησκευτικό δίκαιο χωρίς τη συναίνεσή του.
Η αναγνώριση των Αλεβιτών
Στη Διακοίνωση αναφέρεται και η θεσμική αναγνώριση των Αλεβιτών της Θράκης ως διακριτής θρησκευτικής κοινότητας.
Με τον νόμο 5224/2025, οι Αλεβίτες απέκτησαν το δικαίωμα να ιδρύουν και να λειτουργούν δικούς τους χώρους λατρείας. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα διαχείρισης των βακουφίων τους από ειδική, αποκλειστική επιτροπή.
Η Αθήνα παρουσιάζει τη συγκεκριμένη νομοθετική παρέμβαση ως ένα ακόμη βήμα ενίσχυσης της θρησκευτικής ελευθερίας και της αυτονομίας διαφορετικών θρησκευτικών εκφράσεων εντός της μειονότητας.
Σχολεία, νηπιαγωγεία και Πανεπιστήμια
Η εκπαίδευση βρίσκεται στο επίκεντρο της ελληνικής απάντησης προς τον ΟΗΕ. Για το σχολικό έτος 2025-2026, στη Θράκη λειτούργησαν 83 μειονοτικά δημοτικά σχολεία.
Λειτουργούν επίσης δύο μειονοτικά γυμνάσια-λύκεια, στην Κομοτηνή και την Ξάνθη, καθώς και δύο ιερατικά σχολεία, οι μεντρεσέδες. Όλες αυτές οι δομές χρηματοδοτούνται από το κράτος.
Στην ίδια γεωγραφική περιοχή λειτουργούν 170 νηπιαγωγεία. Η προσωρινή αναστολή λειτουργίας σχολείων, σύμφωνα με την ελληνική θέση, ενεργοποιείται όταν ο αριθμός των μαθητών πέφτει κάτω από τους εννέα.
Το όριο είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο των 15 μαθητών που ισχύει για τα δημόσια σχολεία.
Η Διακοίνωση υπενθυμίζει ακόμη ότι παραμένει ενεργή η ειδική ποσόστωση 0,5% για την εισαγωγή μελών της Μουσουλμανικής Μειονότητας στα ελληνικά Πανεπιστήμια.
Πολιτική εκπροσώπηση και μειονοτικά ΜΜΕ
Η ελληνική πλευρά επιχειρεί να αναδείξει και την παρουσία των μελών της μειονότητας στην πολιτική και δημόσια ζωή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, τέσσερις βουλευτές στο εθνικό Κοινοβούλιο προέρχονται από τη Μουσουλμανική Μειονότητα Θράκης. Στην τοπική αυτοδιοίκηση, μετά τις εκλογές του Οκτωβρίου 2023, καταγράφονται περισσότεροι από 100 εκλεγμένοι εκπρόσωποι, μεταξύ των οποίων και τρεις δήμαρχοι.
Στη Ρηματική Διακοίνωση γίνεται επίσης αναφορά στη λειτουργία μειονοτικών μέσων ενημέρωσης στη Θράκη. Η ελληνική πλευρά καταγράφει πέντε ραδιοφωνικούς σταθμούς, έξι καθημερινές εφημερίδες, πέντε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες και ένα περιοδικό.
Οι αποφάσεις του ΕΔΑΔ
Αναφορά γίνεται και στην ομάδα υποθέσεων «Μπεκίρ Ούστα» του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία αφορά την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι.
Η Αθήνα αναφέρει ότι συνεργάζεται με το Συμβούλιο της Ευρώπης για την εκτέλεση των αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν γίνει τροποποιήσεις στον Αστικό Κώδικα, ώστε οι διατάξεις που αφορούν σωματεία να ερμηνεύονται με βάση τα διεθνή πρότυπα.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι υλοποιούνται ειδικά σεμινάρια κατάρτισης για Έλληνες δικαστές σε ζητήματα που σχετίζονται με το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων.
Η κεντρική θέση της Αθήνας
Η ελληνική Ρηματική Διακοίνωση καταλήγει με το μήνυμα ότι η Θράκη αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ χριστιανικής και μουσουλμανικής κοινότητας.
Η Αθήνα επιδιώκει, μέσω της επίσημης απάντησής της στον ΟΗΕ, να παρουσιάσει ότι τα μέλη της Μουσουλμανικής Μειονότητας στη Θράκη απολαμβάνουν πλήρη πολιτικά, θρησκευτικά και κοινωνικά δικαιώματα, ενώ διατηρούν τις γλωσσικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές παραδόσεις τους μέσα στο πλαίσιο του Ελληνικού Συντάγματος και του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Η παρέμβαση δεν αφορά μόνο μια τυπική απάντηση σε διεθνές επίπεδο. Αποτελεί και μια αναλυτική καταγραφή της πολιτικής που ακολουθεί η Ελλάδα στη Θράκη, σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση για τη μειονότητα διατηρεί έντονο διπλωματικό και πολιτικό ενδιαφέρον.
