Σοβαρές ενστάσεις για διάταξη που καθιστά τις συμβάσεις ρύθμισης οφειλών εκτελεστούς τίτλους. Τι καταγγέλλουν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι και ποιος είναι ο κίνδυνος για τους δανειολήπτες.
Οι ρυθμίσεις δανείων βρίσκονται στο επίκεντρο μιας νέας θεσμικής αντιπαράθεσης, μετά την παρέμβαση των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας κατά διάταξης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία αφορά τη δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης απαιτήσεων από τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων.
Με επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 2026 προς τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη, η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος ζητά την άμεση απόσυρση της επίμαχης διάταξης, εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για τη δικαστική προστασία των οφειλετών.
Η αντίδραση αφορά το άρθρο 23 σχεδίου νόμου, με το οποίο προτείνεται η προσθήκη του άρθρου 63Ε στον νόμο 5072/2023. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια πρόβλεψη με ιδιαίτερη νομική σημασία: η σύμβαση ρύθμισης οφειλών αποκτά την ιδιότητα του εκτελεστού τίτλου.
Ρυθμίσεις δανείων: Τι προβλέπει η επίμαχη διάταξη
Σύμφωνα με το κείμενο του σχεδίου νόμου, η σύμβαση ρύθμισης μπορεί να αποτελέσει τη νομική βάση για την αναγκαστική εκτέλεση των σχετικών απαιτήσεων, με παραπομπή στο άρθρο 904 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Με απλά λόγια, η προτεινόμενη αλλαγή επιτρέπει να χρησιμοποιηθεί μια ιδιωτική σύμβαση ρύθμισης ως εκτελεστός τίτλος, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η έκδοση διαταγής πληρωμής για τις συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο εστιάζουν οι αντιρρήσεις των δικηγόρων.
Η Συντονιστική Επιτροπή υποστηρίζει ότι παρακάμπτεται ένα κρίσιμο στάδιο της υφιστάμενης διαδικασίας, το οποίο συνδέεται με τη δυνατότητα του οφειλέτη να αμφισβητήσει δικαστικά την απαίτηση μέσω ανακοπής κατά της διαταγής πληρωμής.
Πρόκειται για αλλαγή με πρακτική σημασία, καθώς η αναγκαστική εκτέλεση μπορεί, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να οδηγήσει σε μέτρα όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.
Γιατί αντιδρούν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι
Στην επιστολή τους, οι εκπρόσωποι του δικηγορικού κόσμου χαρακτηρίζουν τη ρύθμιση εξαιρετικά ευνοϊκή για τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Όπως επισημαίνουν, η δυνατότητα αξιοποίησης ενός ιδιωτικού εγγράφου ως εκτελεστού τίτλου μεταβάλλει τη διαδικαστική ισορροπία μεταξύ δανειστή και οφειλέτη.
Κατά την εκτίμησή τους, η προτεινόμενη διάταξη:
- Επιτρέπει την παράκαμψη της διαδικασίας έκδοσης διαταγής πληρωμής.
- Περιορίζει τη δυνατότητα άσκησης της ανακοπής που συνδέεται με τη συγκεκριμένη διαδικασία.
- Δημιουργεί κινδύνους για την προστασία των οικονομικά ευάλωτων πολιτών.
- Απαλλάσσει, σύμφωνα με την επιστολή, τον δανειστή από την καταβολή δικαστικού ενσήμου που θα συνδεόταν με τη σχετική διαδικασία.
Η Συντονιστική Επιτροπή θεωρεί ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο παρέχει ήδη επαρκείς δυνατότητες διεκδίκησης των απαιτήσεων, χωρίς να απαιτείται η συγκεκριμένη μεταβολή.
Τι σημαίνει για έναν δανειολήπτη που έχει υπογράψει ρύθμιση
Το κρίσιμο ερώτημα για τους πολίτες είναι τι θα μπορούσε να συμβεί εάν η διάταξη ψηφιστεί με τη συγκεκριμένη διατύπωση.
Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά τη νομική ισχύ της σύμβασης ρύθμισης οφειλών. Επομένως, το ζήτημα δεν περιορίζεται στο ύψος της μηνιαίας δόσης ή στους όρους αποπληρωμής, αλλά επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να κινηθεί ο πιστωτής σε περίπτωση που προκύψει δικαίωμα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δανειολήπτης που έχει υπογράψει ρύθμιση θα αντιμετωπίσει αυτομάτως κατάσχεση ή πλειστηριασμό. Η αναγκαστική εκτέλεση προϋποθέτει συγκεκριμένες νόμιμες διαδικασίες και εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα κάθε υπόθεσης.
Επιπλέον, η απουσία της διαδικασίας έκδοσης διαταγής πληρωμής δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη κατάργηση κάθε δυνατότητας δικαστικής προσφυγής. Η ένσταση των δικηγόρων αφορά την αποδυνάμωση συγκεκριμένων δικονομικών εγγυήσεων.
Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική, ώστε να αποτυπώνεται με ακρίβεια η προτεινόμενη αλλαγή χωρίς να δημιουργείται αδικαιολόγητη ανησυχία στους οφειλέτες.
Η παρέμβαση προς τον Κυριάκο Πιερρακάκη
Η επιστολή της Συντονιστικής Επιτροπής απευθύνεται στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, και φέρει ημερομηνία 29 Οκτωβρίου 2026, με αριθμό πρωτοκόλλου 99.
Οι δικηγόροι επισημαίνουν ότι η προστασία των πολιτών απέναντι στις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης αποτελεί βασική εγγύηση του κράτους δικαίου.
Παράλληλα, δηλώνουν ότι προτίθενται να αναλάβουν θεσμικές και νομικές πρωτοβουλίες για την προάσπιση των δικαιωμάτων των οφειλετών και της ισότιμης πρόσβασης στη Δικαιοσύνη.
Η παρέμβαση φέρει την υπογραφή του προέδρου της Συντονιστικής Επιτροπής, Ανδρέα Ι. Κουτσολάμπρου.
Το επόμενο βήμα και το ανοιχτό ζήτημα της προστασίας των οφειλετών
Το ζήτημα μεταφέρεται πλέον στη νομοθετική διαδικασία, όπου θα κριθεί εάν η επίμαχη πρόβλεψη θα διατηρηθεί, θα τροποποιηθεί ή θα αποσυρθεί.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ερώτημα: πώς μπορεί να διευκολύνεται η είσπραξη νόμιμων απαιτήσεων χωρίς να περιορίζονται οι ουσιαστικές εγγυήσεις δικαστικής προστασίας των πολιτών;
Για τους δανειολήπτες, η τελική διατύπωση του νόμου θα έχει μεγαλύτερη σημασία από τις σημερινές πολιτικές και θεσμικές αντιδράσεις.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η κοινοβουλευτική διαδικασία, η διάταξη παραμένει προτεινόμενη νομοθετική αλλαγή και όχι ήδη εφαρμοζόμενο καθεστώς.
