Οι 8 Τούρκοι αξιωματικοί στην Αλεξανδρούπολη έφτασαν με Black Hawk λίγες ώρες μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Δέκα χρόνια αργότερα, κανείς τους δεν βρίσκεται πλέον στην Ελλάδα.
Οι 8 Τούρκοι αξιωματικοί στην Αλεξανδρούπολη έφτασαν τα ξημερώματα της 16ης Ιουλίου 2016, λίγες ώρες μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία.
Ένα στρατιωτικό ελικόπτερο Black Hawk προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης, μεταφέροντας οκτώ στελέχη των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων. Οι επιβαίνοντες παραδόθηκαν στις ελληνικές Αρχές και υπέβαλαν αιτήματα ασύλου.
Δέκα χρόνια μετά, κανείς από τους οκτώ δεν βρίσκεται πλέον στην Ελλάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Euronews, αλλά και στοιχεία από τους δικηγόρους τους, έφυγαν σταδιακά πριν από περίπου τέσσερα έως πέντε χρόνια, καθώς δεν αισθάνονταν ασφαλείς στη χώρα.
Η υπόθεση των οκτώ δεν περιορίστηκε ποτέ σε ένα αίτημα πολιτικού ασύλου. Εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δύσκολες δοκιμασίες για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς συνδύασε δικαστικές αποφάσεις, πολιτικές πιέσεις, ζητήματα ασφάλειας και τον φόβο μιας πιθανής απαγωγής.
Η προσγείωση στην Αλεξανδρούπολη
Η νύχτα της 16ης Ιουλίου 2016 έφερε την Αλεξανδρούπολη στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας.
Στην Τουρκία είχε προηγηθεί η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά της κυβέρνησης Ερντογάν. Λίγες ώρες αργότερα, το Black Hawk προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης.
Οι οκτώ στρατιωτικοί δήλωσαν ότι δεν είχαν συμμετοχή στην απόπειρα πραξικοπήματος. Υποστήριξαν ότι υπηρετούσαν σε πληρώματα ελικοπτέρων, τα οποία είχαν λάβει εντολή να μεταφέρουν τραυματίες. Κατά τη δική τους εκδοχή, όταν διαπίστωσαν ότι η κατάσταση είχε κλιμακωθεί και δέχθηκαν πυρά, αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την Τουρκία.
Η Άγκυρα, από την άλλη πλευρά, ζήτησε άμεσα την έκδοσή τους. Υποστήριξε ότι συνδέονταν με το αποτυχημένο πραξικόπημα και με σοβαρές αξιόποινες πράξεις.
Για την παράνομη είσοδό τους στην Ελλάδα, οι οκτώ καταδικάστηκαν σε ποινή φυλάκισης δύο μηνών με τριετή αναστολή. Το δικαστήριο έλαβε υπόψη τις εξαιρετικές συνθήκες υπό τις οποίες έφτασαν στη χώρα.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου
Η υπόθεση της έκδοσης πέρασε από σειρά δικαστικών σταδίων και έφτασε στον Άρειο Πάγο.
Στις 26 Ιανουαρίου 2017, το ανώτατο δικαστήριο απέρριψε τα αιτήματα της Τουρκίας για την έκδοση και των οκτώ αξιωματικών. Η απόφαση θεωρήθηκε καθοριστική για την εξέλιξη της υπόθεσης.
Στο σκεπτικό της απόφασης αναδείχθηκαν σοβαρές ανησυχίες για τις συνθήκες που θα αντιμετώπιζαν οι οκτώ σε περίπτωση επιστροφής στην Τουρκία. Εξετάστηκε, επίσης, το ενδεχόμενο να μη διασφαλιζόταν το δικαίωμά τους σε δίκαιη δίκη.
Η απόφαση δεν αποτέλεσε κρίση για το αν οι οκτώ ήταν ή δεν ήταν ένοχοι για όσα τους απέδιδε η Τουρκία. Έκρινε ότι, με βάση τα δεδομένα της περιόδου, η Ελλάδα δεν μπορούσε να προχωρήσει στην έκδοσή τους.
Για την Αθήνα, η υπόθεση υπήρξε εξαιρετικά δύσκολη. Η ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε ανάμεσα στην έντονη πίεση της Άγκυρας και στις δεσμευτικές αποφάσεις της ανεξάρτητης Δικαιοσύνης.
Άσυλο και αυστηρή προστασία
Η διαδικασία του ασύλου εξελίχθηκε παράλληλα και ξεχωριστά από τη διαδικασία της έκδοσης.
Οι οκτώ μετακινήθηκαν αρχικά από την Αλεξανδρούπολη στην Καβάλα και στη συνέχεια στην Αθήνα. Οι Αρχές αντιμετώπισαν από νωρίς την υπόθεση ως ζήτημα αυξημένης ασφάλειας.
Το 2018, μετά τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου κράτησης, αφέθηκαν ελεύθεροι. Η διαδικασία διεθνούς προστασίας συνέχισε να εξελίσσεται για κάθε περίπτωση χωριστά. Δικαστικές αποφάσεις εκείνης της περιόδου άνοιξαν τον δρόμο για τη χορήγηση ταξιδιωτικών εγγράφων σε όσους είχαν λάβει καθεστώς προστασίας.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα οι οκτώ παρέμειναν υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας και σε μη δημοσιοποιημένη τοποθεσία στην Αττική. Ο φόβος εντοπισμού ή ενδεχόμενης απαγωγής βάρυνε καθοριστικά στην καθημερινότητά τους.
Ήδη από τότε, μέσω των δικηγόρων τους, είχαν εκφράσει την πρόθεση να εγκατασταθούν σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
Πού βρίσκονται σήμερα
Δέκα χρόνια μετά την άφιξή τους στην Ελλάδα, κανείς από τους οκτώ Τούρκους αξιωματικούς δεν βρίσκεται πλέον στη χώρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Euronews και στοιχεία από τους συνηγόρους τους, έφυγαν από την Ελλάδα σταδιακά πριν από περίπου τέσσερα έως πέντε χρόνια. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν αισθάνονταν ασφαλείς να παραμείνουν στη χώρα.
Οι περισσότεροι φέρεται να εγκαταστάθηκαν αρχικά σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως στο Βέλγιο. Αναφορές υπάρχουν επίσης για τη Γερμανία και τον Καναδά.
Οι ακριβείς σημερινοί τόποι διαμονής τους δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Η επιλογή αυτή συνδέεται με λόγους ασφαλείας και με την προσπάθεια να αποφευχθεί ο εντοπισμός τους.
