Η νέα εθνική στρατηγική ασφαλείας του Τραμπ βάζει την ανάσχεση της Κίνας πάνω από όλα, αναβαθμίζει την Αλεξανδρούπολη σε ενεργειακό και στρατιωτικό οχυρό των ΗΠΑ και μετατρέπει τις κινεζικές επενδύσεις –από την Cosco μέχρι τον «νέο δρόμο του μεταξιού»– σε πεδίο σκληρής γεωπολιτικής διαπραγμάτευσης για την Ελλάδα.
Η Αλεξανδρούπολη στο επίκεντρο του αμερικανοκινεζικού ψυχρού πολέμου
Η ορκωμοσία και η νέα στρατηγική Τραμπ επαναφέρουν με οξύ τρόπο τη λογική «America First», όχι ως απομονωτισμό, αλλά ως επιθετική υπεράσπιση αμερικανικών συμφερόντων σε κάθε κρίσιμη γωνιά του πλανήτη, από την Καραϊβική μέχρι τον Έβρο.
Η Αλεξανδρούπολη, με τον λιμένα, τον σιδηροδρομικό κόμβο και τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο αμερικανικού LNG προς την Κεντρική Ευρώπη, λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στη διείσδυση της Κίνας μέσω Cosco στον Πειραιά και στην ευρύτερη Μεσόγειο. Η εγκατάσταση αμερικανικών δυνάμεων και υποδομών δεν είναι «δώρο» στην Ελλάδα, αλλά εργαλείο ανάσχεσης της ρωσικής ενέργειας και της κινεζικής επιρροής.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ, μέσα από αναβίωση του Δόγματος Μονρόε σε παγκόσμια εκδοχή, δηλώνουν ότι δεν θα επιτρέψουν σε ανταγωνιστές να ελέγξουν στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία στο «δικό τους» γεωπολιτικό τόξο. Σε αυτό το πλαίσιο, οι κινεζικές επενδύσεις σε λιμάνια, ενεργειακές υποδομές και logistics αντιμετωπίζονται ως προκεχωρημένα φυλάκια του Πεκίνου.
Η προειδοποίηση Αμερικανών αξιωματούχων για την Cosco, αλλά και η στοχευμένη αναβάθμιση της Αλεξανδρούπολης, δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη μέσα σε έναν χάρτη ανταγωνισμού όπου κάθε επιλογή έχει συνέπειες.
Η Cosco, ο Πειραιάς και ο «νέος δρόμος του μεταξιού»
Ο έλεγχος του λιμανιού του Πειραιά από την Cosco εντάσσεται στη στρατηγική του Πεκίνου για τον Belt and Road Initiative, τον «νέο δρόμο του μεταξιού» που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω θαλάσσιων και χερσαίων διαδρομών. Για την Κίνα, ο Πειραιάς είναι η «μπροστινή πόρτα» προς την ευρωπαϊκή αγορά, για τις ΗΠΑ, είναι μια επικίνδυνη διείσδυση σε κρίσιμο ναυτικό κόμβο της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Δεν είναι τυχαίο ότι η αμερικανική διπλωματία έχει στείλει μηνύματα πως «κάτι πρέπει να γίνει με την Cosco», την ώρα που πιέζει για ενίσχυση των αμερικανικών αποτυπωμάτων στην Αλεξανδρούπολη και, εμμέσως, στη Θεσσαλονίκη.
Η Ελλάδα, σε αυτό το σκηνικό, κινδυνεύει να μετατραπεί από παίκτη σε γήπεδο, αν δεν αξιοποιήσει τις αντιθέσεις. Η ύπαρξη κινεζικού λιμανιού στον Πειραιά και αμερικανικού «φρουρίου» στον Έβρο μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός διαπραγμάτευσης για ασφάλεια, επενδύσεις και ενεργειακά ανταλλάγματα, εφόσον διατυπωθεί καθαρή εθνική στρατηγική. Αν όμως η χώρα εμφανιστεί «δεδομένη» και απλώς εκχωρεί υποδομές χωρίς όρους, τότε οι αποφάσεις για το μέλλον της θα λαμβάνονται αλλού.
Παραδοσιακές αξίες, εθνική ταυτότητα και στρατηγική ισχύος
Το νέο αμερικανικό δόγμα δεν περιορίζεται στα τανκς και στα πλοία, εισάγει την πολιτισμική ατζέντα στο σκληρό πυρήνα της εθνικής ασφάλειας. Η διοίκηση Τραμπ αντιμετωπίζει την woke πολιτική, τις πολιτικές DEI και τη μαζική μετανάστευση ως υβριδικές απειλές που διαβρώνουν τη συνοχή της Δύσης, ενώ ταυτόχρονα αναβαθμίζει την εθνική ταυτότητα, την οικογένεια και τον Χριστιανισμό σε ζητήματα ασφαλείας. Σε αυτό το πλαίσιο, αναδεικνύονται σύμβουλοι και στελέχη όπως ο Τζέι Ντι Βανς και ο Πίτερ Τιλ, που θεωρούν ότι η Δύση χρειάζεται πολίτες έτοιμους να υπερασπιστούν τον τρόπο ζωής τους απέναντι στην Κίνα και σε αυταρχικά καθεστώτα.
Για την Ελλάδα, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των ελληνοτουρκικών, της μεταναστευτικής πίεσης και της ενεργειακής σκακιέρας, αυτή η στροφή σημαίνει ότι η ρητορική περί «America First» ανοίγει παράθυρο και για ένα «Greece First». Ο Τραμπ, όπως έχει διαφανεί, σέβεται περισσότερο ηγέτες που διαπραγματεύονται σκληρά για τα συμφέροντα της χώρας τους, παρά όσους εμφανίζονται πρόθυμοι να εξυπηρετήσουν απλώς πολυεθνικά ή ξένα κέντρα. Η ουσία είναι αν η Αθήνα θα αξιοποιήσει την αμερικανοκινεζική σύγκρουση για να κλειδώσει τα δικά της συμφέροντα σε Αιγαίο, Θράκη και Ανατολική Μεσόγειο ή αν θα επαναλάβει λάθη όπως η Συμφωνία των Πρεσπών, που έστειλε μήνυμα εύκολης υποχώρησης και αποθράσυνε ανταγωνιστές.
