Τα 30 ευρώ στη Λεωφόρο Δημοκρατίας, οι εντολές του τροχονόμου και οι κανόνες του νέου ΚΟΚ που αφορούν πεζούς και οδηγούς.
Πρόστιμο σε πεζό στην Αλεξανδρούπολη, ύψους 30 ευρώ, βεβαιώθηκε στη Λεωφόρο Δημοκρατίας, προκαλώντας συζητήσεις για τους κανόνες που ισχύουν όταν κάποιος επιχειρεί να διασχίσει έναν δρόμο.
Το περιστατικό, σημειώθηκε την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, όταν πολίτης φέρεται να επιχείρησε να περάσει απέναντι από σημείο εκτός διάβασης, παρά τις υποδείξεις αστυνομικού της Τροχαίας που ρύθμιζε την κυκλοφορία.
Ωστόσο, πίσω από το συγκεκριμένο πρόστιμο υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που πολλοί αγνοούν.
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν απαγορεύει σε κάθε περίπτωση τη διέλευση πεζών από σημείο χωρίς διάβαση. Θέτει, όμως, συγκεκριμένους όρους, ενώ προβλέπει ιδιαίτερες υποχρεώσεις όταν την κυκλοφορία ρυθμίζει τροχονόμος.
Πότε, λοιπόν, κινδυνεύει ένας πεζός με πρόστιμο; Και πότε ο οδηγός είναι υποχρεωμένος να σταματήσει;
Πρόστιμο σε πεζό: Γιατί επιβλήθηκαν 30 ευρώ στην Αλεξανδρούπολη
Σύμφωνα με τις πληροφορίες για το περιστατικό, ο πεζός επιχείρησε να διασχίσει τη Λεωφόρο Δημοκρατίας εκτός διάβασης.
Στο σημείο βρισκόταν δικυκλιστής αστυνομικός του Τμήματος Τροχαίας, ο οποίος ρύθμιζε την κυκλοφορία.
Ο πολίτης φέρεται να μη συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις του, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει η βεβαίωση της παράβασης και η επιβολή προστίμου 30 ευρώ.
Το ποσό αντιστοιχεί στην κατηγορία Ε1-Α, στην οποία εντάσσονται οι παραβάσεις των κανόνων κυκλοφορίας πεζών του άρθρου 42 του νέου ΚΟΚ.
Ωστόσο, χρειάζεται μια διευκρίνιση, καθώς η μη συμμόρφωση στις εντολές τροχονόμου ρυθμίζεται και από ξεχωριστές διατάξεις. Επομένως, χωρίς να γνωρίζουμε την ακριβή διάταξη που αναγράφεται στην πράξη βεβαίωσης, δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με απόλυτη βεβαιότητα τη νομική βάση του συγκεκριμένου προστίμου.
Πότε επιτρέπεται να περάσει ένας πεζός εκτός διάβασης;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία του νέου ΚΟΚ.
Το άρθρο 42 του νόμου 5209/2025 προβλέπει ότι οι πεζοί υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τις διαβάσεις όπου αυτές υπάρχουν.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν δεν υπάρχει διάβαση;
Σε αυτή την περίπτωση, η διέλευση επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις. Ο πεζός πρέπει πρώτα να βεβαιωθεί ότι δεν θα παρεμποδίσει την κυκλοφορία των οχημάτων.
Στη συνέχεια, οφείλει να διασχίσει τον δρόμο κάθετα, χωρίς να καθυστερεί ή να σταματά αδικαιολόγητα πάνω στο οδόστρωμα.
Με άλλα λόγια, δεν ισχύει ότι κάθε πέρασμα εκτός διάβασης συνεπάγεται αυτομάτως πρόστιμο.
Η ύπαρξη διάβασης, οι συνθήκες κυκλοφορίας και η συμπεριφορά του πεζού είναι καθοριστικοί παράγοντες.
Τι ισχύει όταν υπάρχει τροχονόμος;
Οι υποδείξεις του αστυνομικού που ρυθμίζει την κυκλοφορία έχουν προτεραιότητα έναντι των φωτεινών σηματοδοτών, των πινακίδων και των διαγραμμίσεων.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν ένας φωτεινός σηματοδότης επιτρέπει τη διέλευση, ο πεζός οφείλει να ακολουθήσει τη διαφορετική εντολή του τροχονόμου.
Η υποχρέωση ισχύει αντίστοιχα και για τους οδηγούς.
Συνεπώς, στο περιστατικό της Αλεξανδρούπολης, η αναφερόμενη αγνόηση των υποδείξεων του αστυνομικού αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο.
Τι γίνεται αν το φανάρι γίνει κόκκινο ενώ περνάμε;
Ο ΚΟΚ προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες και για τους φωτεινούς σηματοδότες πεζών.
Όταν το φανάρι είναι κόκκινο, απαγορεύεται η έναρξη της διέλευσης.
Υπάρχει, ωστόσο, μια εξαίρεση που έχει πρακτική σημασία.
Εάν ο πεζός έχει ήδη εισέλθει νόμιμα στη διάβαση και ο σηματοδότης αλλάξει σε κόκκινο, μπορεί να συνεχίσει την πορεία του μέχρι την απέναντι πλευρά.
Δεν υποχρεούται να σταματήσει στη μέση του δρόμου ούτε να επιστρέψει πίσω.
Αντίστοιχα, το πράσινο φως που αναβοσβήνει επιτρέπει τη διέλευση με ιδιαίτερη προσοχή.
Πότε ο οδηγός πρέπει υποχρεωτικά να σταματήσει;
Ο νέος ΚΟΚ δεν επιβάλλει κανόνες μόνο στους πεζούς.
Το άρθρο 43 καθορίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις των οδηγών απέναντι σε όσους χρησιμοποιούν τις διαβάσεις.
Σε σημασμένη διάβαση χωρίς φανάρια ή τροχονόμο, ο οδηγός πρέπει να πλησιάζει με χαμηλή ταχύτητα.
Εάν πεζοί χρησιμοποιούν τη διάβαση ή ετοιμάζονται να εισέλθουν σε αυτή, ο οδηγός υποχρεούται να ακινητοποιήσει το όχημά του μέχρι να ολοκληρωθεί η διέλευση.
Επίσης, όταν ένας οδηγός στρίβει σε δρόμο όπου υπάρχει διάβαση, οφείλει να κινείται αργά και να παραχωρεί προτεραιότητα στους πεζούς που τη χρησιμοποιούν ή εισέρχονται σε αυτή.
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για τα άτομα με αναπηρία και τους ανθρώπους με αναπηρία όρασης που χρησιμοποιούν λευκό μπαστούνι.
Πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για τους οδηγούς
Οι κυρώσεις για τους οδηγούς που παραβιάζουν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους πεζούς είναι σημαντικά αυστηρότερες.
Οι παραβάσεις του άρθρου 43 κατατάσσονται στις κατηγορίες Ε2-Α και Σ.
Αυτό σημαίνει διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.
Επομένως, η προστασία της διάβασης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη συμπεριφορά του πεζού.
Αποτελεί υποχρέωση και του οδηγού, ο οποίος πρέπει να προσαρμόζει την ταχύτητά του και να παραχωρεί προτεραιότητα όπου προβλέπεται.
Απαγορεύεται και η στάθμευση κοντά στις διαβάσεις
Ένας ακόμη κανόνας που συχνά παραβλέπεται αφορά τη στάθμευση.
Ο ΚΟΚ απαγορεύει τη στάση και τη στάθμευση πάνω στις διαβάσεις πεζών και ποδηλατιστών.
Η απαγόρευση επεκτείνεται και σε απόσταση μικρότερη των πέντε μέτρων εκατέρωθεν της διάβασης.
Ο λόγος είναι ουσιαστικός, γιατί ένα σταθμευμένο όχημα μπορεί να περιορίσει την ορατότητα και να δημιουργήσει επικίνδυνες συνθήκες τόσο για τους πεζούς όσο και για τους διερχόμενους οδηγούς.
Το πρόστιμο στην Αλεξανδρούπολη και το μεγαλύτερο ζήτημα
Το περιστατικό στη Λεωφόρο Δημοκρατίας αναδεικνύει μια πλευρά της οδικής ασφάλειας που συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα.
Οι πεζοί δεν είναι απαλλαγμένοι από τις υποχρεώσεις του ΚΟΚ. Οφείλουν να χρησιμοποιούν τις διαβάσεις όπου υπάρχουν, να τηρούν τη σηματοδότηση και να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των τροχονόμων.
Από την άλλη πλευρά, οι οδηγοί έχουν αυξημένη ευθύνη για την προστασία όσων κινούνται με τα πόδια.
Η εφαρμογή του νόμου, όμως, πρέπει να συνοδεύεται και από ασφαλείς υποδομές: ευδιάκριτες διαβάσεις, λειτουργικά φανάρια και πεζοδρόμια που παραμένουν ελεύθερα.
Το πρόστιμο των 30 ευρώ μπορεί να αποτέλεσε την αφορμή για τη συζήτηση. Το πραγματικό ζητούμενο, όμως, είναι να γνωρίζουν όλοι τους κανόνες πριν βρεθούν αντιμέτωποι με μια επικίνδυνη κατάσταση στον δρόμο.