Η ασφάλεια γηπέδων μπαίνει στο επίκεντρο μετά την τραγωδία στη Θάσο, με την έρευνα για το γήπεδο της Παναγίας να επαναφέρει το αίτημα για ουσιαστικούς ελέγχους σε αθλητικές δομές.
Η ασφάλεια γηπέδων επιστρέφει με δραματικό τρόπο στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μετά την τραγωδία στη Θάσο και τον θάνατο του 16χρονου ποδοσφαιριστή Άνι Ασλάν.
Ο νεαρός αθλητής του Βύρωνα Καβάλας τραυματίστηκε σοβαρά την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια αγώνα με τον Αίαντα Παναγίας Πρίνου στο γήπεδο της Παναγίας. Νοσηλεύτηκε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας, όπου κατέληξε.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο 16χρονος τραυματίστηκε μετά από πρόσκρουση στο κεφάλι σε σταθερό σημείο του γηπέδου. Οι ακριβείς συνθήκες του περιστατικού διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές.
Το ερώτημα που μένει δεν περιορίζεται σε ένα τοπικό γήπεδο. Αφορά κάθε γονέα που αφήνει το παιδί του για προπόνηση ή αγώνα, θεωρώντας αυτονόητο ότι οι χώροι στους οποίους αθλείται είναι επαρκώς ελεγμένοι και ασφαλείς.
Η ασφάλεια γηπέδων στο επίκεντρο
Η Εισαγγελία Καβάλας έχει διατάξει προανάκριση για την υπόθεση. Η Αστυνομία έχει πραγματοποιήσει αυτοψία στον χώρο και λαμβάνει καταθέσεις, ενώ η έρευνα εξετάζει τα δεδομένα γύρω από το δυστύχημα.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται η άδεια λειτουργίας του γηπέδου, η τήρηση των προδιαγραφών ασφαλείας και η απόσταση του αγωνιστικού χώρου από σταθερές κατασκευές. Παράλληλα, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας–Θράκης εξετάζει το ζήτημα της αδειοδότησης της εγκατάστασης.
Η διερεύνηση δεν έχει ολοκληρωθεί. Συνεπώς, δεν μπορεί να προεξοφληθεί αν υπήρξε παράλειψη, παραβίαση κανόνα ή άλλη ευθύνη. Το πόρισμα των αρμόδιων αρχών θα καθορίσει τα επόμενα βήματα.
Η μεγάλη εικόνα
Η υπόθεση φέρνει ξανά στην επιφάνεια ένα ευρύτερο ερώτημα, σε τι κατάσταση βρίσκονται οι αθλητικές δομές της ερασιτεχνικής και τοπικής άθλησης;
Πολλά γήπεδα ποδοσφαίρου, αλλά και κλειστά γυμναστήρια, έχουν κατασκευαστεί πριν από δεκαετίες. Οι ανάγκες συντήρησης αυξάνονται, οι τεχνικές προδιαγραφές εξελίσσονται και οι διαθέσιμοι πόροι των δήμων συχνά δεν επαρκούν για έγκαιρες αναβαθμίσεις.
Η ασφάλεια δεν εξαντλείται στην ύπαρξη μιας περίφραξης ή σε μια γενική άδεια λειτουργίας. Αφορά το πραγματικό περιβάλλον που συναντά ο αθλητής όταν τρέχει, αλλάζει κατεύθυνση, πέφτει ή συγκρούεται.
Για ένα ανοιχτό γήπεδο, κρίσιμα σημεία είναι η απόσταση από τοιχία, κερκίδες και περιφράξεις, η επάρκεια προστατευτικών υλικών, η κατάσταση του αγωνιστικού χώρου, ο φωτισμός, οι έξοδοι διαφυγής και η συντήρηση των υποδομών.
Στα κλειστά γυμναστήρια, η ασφάλεια συνδέεται και με την απόσταση από τοίχους, κολώνες, μπασκέτες, μεταλλικές κατασκευές, κερκίδες και σκληρά δάπεδα. Η ύπαρξη επαρκούς ελεύθερου χώρου και κατάλληλων προστατευτικών υλικών μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική σε έναν τραυματισμό.
Άδεια στα χαρτιά ή ασφάλεια στην πράξη;
Η νομοθεσία προβλέπει άδεια λειτουργίας για τις αθλητικές εγκαταστάσεις και συνδέει τη διεξαγωγή αγώνων με συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την προστασία αθλητών, παραγόντων και θεατών.
Η διαδικασία αδειοδότησης περιλαμβάνει δικαιολογητικά και ελέγχους που διαφέρουν ανάλογα με την κατηγορία της εγκατάστασης. Στις νεότερες προβλέψεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η καταχώριση κτισμάτων για τον προσεισμικό έλεγχο, η ύπαρξη σχεδίου εκκένωσης και ο ορισμός υπευθύνου ασφαλείας.
Όμως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει ένας διοικητικός φάκελος. Είναι αν η κατάσταση του χώρου ελέγχεται συστηματικά και μετά την έκδοση της άδειας.
Μια εγκατάσταση μπορεί να διαθέτει άδεια, αλλά να έχει στο μεταξύ φθορές, μεταβολές, ελλιπή συντήρηση ή σημεία που χρειάζονται άμεση παρέμβαση. Η ασφάλεια, επομένως, δεν είναι μία διαδικασία που ολοκληρώνεται με μια υπογραφή. Είναι συνεχής ευθύνη.
Τι πρέπει να ελέγχεται
Η πρόληψη προϋποθέτει σταθερούς και τεκμηριωμένους ελέγχους σε κάθε αθλητική εγκατάσταση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα εξής:
- Επαρκείς αποστάσεις ανάμεσα στον αγωνιστικό χώρο και σταθερά εμπόδια.
- Προστατευτικά υλικά σε τοιχία, κολώνες, μπασκέτες και επικίνδυνα σημεία.
- Κατάσταση δαπέδων, περιφράξεων, κερκίδων και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.
- Επικαιροποιημένη άδεια λειτουργίας και τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών.
- Σχέδιο εκκένωσης, πυρασφάλεια και σαφείς έξοδοι κινδύνου.
- Ιατρική κάλυψη αγώνων, φαρμακείο πρώτων βοηθειών και λειτουργικό πρωτόκολλο διακομιδής.
- Εκπαίδευση προπονητών, παραγόντων και υπευθύνων στη διαχείριση έκτακτων περιστατικών.
Η ύπαρξη αυτών των στοιχείων δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως γραφειοκρατική υποχρέωση, αλλά ο βασικός όρος για να μπορούν παιδιά και αθλητές να συμμετέχουν με ασφάλεια σε προπονήσεις και αγώνες.
Οι πραγματικοί έλεγχοι
Άνθρωποι του ερασιτεχνικού αθλητισμού ζητούν περισσότερους, τακτικότερους και ουσιαστικούς ελέγχους στις υποδομές, ενώ το θέμα, δεν αφορά μόνο το ποιος έχει την αρμοδιότητα, αλλά και το αν οι έλεγχοι καταλήγουν σε συγκεκριμένες διορθώσεις.
Σε πολλούς δήμους, οι αθλητικές εγκαταστάσεις εξυπηρετούν καθημερινά σχολεία, ακαδημίες, ερασιτεχνικά σωματεία και τοπικά πρωταθλήματα. Η χρήση τους είναι συνεχής, ενώ η φθορά είναι αναπόφευκτη.
Γι’ αυτό, η προληπτική επιθεώρηση χρειάζεται να έχει πρόγραμμα, διαφάνεια και συνέπεια. Μια αυτοψία μετά από ένα δυστύχημα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη συντήρηση και τον έλεγχο πριν από αυτό.
Ιατρική κάλυψη και διάσωση
Η ασφάλεια δεν τελειώνει στην κατάσταση του χώρου. Κάθε αγώνας χρειάζεται και σχέδιο αντιμετώπισης ενός σοβαρού τραυματισμού.
Η παρουσία κατάλληλης ιατρικής κάλυψης, η πρόσβαση σε πρώτες βοήθειες, η γνώση βασικών πρωτοκόλλων από τους υπεύθυνους και η δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας με το ΕΚΑΒ είναι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμα τα πρώτα λεπτά ενός περιστατικού.
Ο Αλέξης Τσίπρας, πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, με δημόσια παρέμβασή του ζήτησε σύγχρονες και ασφαλείς αθλητικές υποδομές, αυστηρούς και πραγματικούς ελέγχους, ιατρική κάλυψη και πρωτόκολλα διάσωσης που να λειτουργούν παντού.
«Χρειάζεται ένα κράτος που προλαβαίνει την τραγωδία και δεν τρέχει πίσω της», ανέφερε, εκφράζοντας παράλληλα συλλυπητήρια στην οικογένεια του 16χρονου.
Η ευθύνη μετά την τραγωδία
Η εισαγγελική έρευνα στη Θάσο θα απαντήσει στα συγκεκριμένα ερωτήματα για τον θάνατο του Άνι Ασλάν.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ευθύνη μετά από μια τέτοια απώλεια είναι να μη μείνει η συζήτηση μόνο στο συγκεκριμένο γήπεδο. Χρειάζεται καταγραφή των αθλητικών εγκαταστάσεων, έλεγχος των αδειών, τεχνική αξιολόγηση των κινδύνων και άμεση αποκατάσταση όσων σημείων δεν παρέχουν επαρκή προστασία.
Η οικογένεια που στέλνει ένα παιδί στον αθλητισμό δικαιούται να έχει εμπιστοσύνη ότι οι χώροι αυτοί ελέγχονται στην πράξη. Αυτό δεν είναι προνόμιο ούτε πολιτική υπόσχεση. Είναι η ελάχιστη υποχρέωση της Πολιτείας, των δήμων και όλων των φορέων που διαχειρίζονται αθλητικές δομές.
