Πρόταση για στρατιωτικό διάδρομο με αφετηρία την Αλεξανδρούπολη παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας στις Βρυξέλλες. Ο άξονας που περιέγραψε φτάνει έως τη Μολδαβία, ενώ στο επίκεντρο έθεσε και την προστασία των υποδομών.
Στρατιωτικό διάδρομο από την Αλεξανδρούπολη προς τη Μολδαβία πρότεινε να αξιοποιήσει ως παράδειγμα η Ευρώπη ο Νίκος Δένδιας. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας μίλησε στις 29 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες, σε συζήτηση για τη στρατιωτική κινητικότητα στο πλαίσιο του Connecting Europe Days.
Η τοποθέτησή του, δίνει στο λιμάνι της πρωτεύουσας του Έβρου, ρόλο αφετηρίας σε έναν άξονα που θα εκτείνεται προς Βορρά, μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας. Ωστόσο, το ενδιαφέρον της πρότασης δεν εξαντλείται στη χάραξη μιας διαδρομής στον χάρτη. Ο κ. Δένδιας έθεσε το ζήτημα της ανθεκτικότητας και της προστασίας των υποδομών από τις οποίες θα εξαρτάται η μετακίνηση δυνάμεων και πόρων σε μια ενδεχόμενη κρίση.
Γιατί προτείνει στρατιωτικό διάδρομο από την Αλεξανδρούπολη
Στην παρέμβασή του, ο υπουργός χαρακτήρισε την Αλεξανδρούπολη το πλησιέστερο λιμάνι προς το μέτωπο της Ουκρανίας. Κάλεσε τους Ευρωπαίους συνομιλητές του να δουν την Ελλάδα ως παράδειγμα για το πώς μπορεί να συνδυαστεί η συνδεσιμότητα με την προστασία των διαδρόμων που τη στηρίζουν.
Η επιλογή της πόλης έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Έβρο. Η Αλεξανδρούπολη δεν εμφανίζεται στην τοποθέτηση ως απλό σημείο διέλευσης, καθώς συνδέεται με ένα ευρύτερο ερώτημα για τη δυνατότητα της Ευρώπης να μεταφέρει έγκαιρα δυνάμεις και εφόδια προς την ανατολική της πλευρά, διατηρώντας παράλληλα λειτουργικές τις κρίσιμες υποδομές.
Αυτό είναι και το ουσιαστικό βάρος της νέας παρέμβασης, ένας διάδρομος δεν αρκεί να υπάρχει στα σχέδια. Πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες και να προστατεύεται απέναντι στους κινδύνους που θα μπορούσαν να διακόψουν τη λειτουργία του.
Το κόστος που δεν τελειώνει στην κατασκευή
Ο Νίκος Δένδιας στάθηκε στο κόστος αυτής της προστασίας. Αναφέρθηκε στο ποσό των 100 δισ. ευρώ που είχε θέσει στη συζήτηση ο επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας για τις ευρωπαϊκές μεταφορικές υποδομές, για να επισημάνει ότι σε αυτό πρέπει να συνυπολογιστεί και η υπεράσπισή τους. Τα 100 δισ. ευρώ δεν ανακοινώθηκαν ως χρηματοδότηση για τον προτεινόμενο διάδρομο.
Η διάκριση έχει σημασία. Άλλο είναι η ευρωπαϊκή συζήτηση για το συνολικό κόστος των δικτύων μεταφοράς και άλλο η απόφαση υλοποίησης ενός συγκεκριμένου έργου. Για την πρόταση με αφετηρία την Αλεξανδρούπολη, το δεύτερο βήμα δεν έχει ανακοινωθεί.
Ο υπουργός συνέδεσε επίσης την ανάγκη βελτίωσης των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων με τον ρόλο του ΝΑΤΟ. Διευκρίνισε ότι, κατά την άποψή του, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών δομών πρέπει να είναι συμπληρωματική προς τη Συμμαχία και όχι ανταγωνιστική.
Η συμφωνία προθέσεων του 2024
Η τοποθέτηση στις Βρυξέλλες δεν ξεκινά από το μηδέν. Τον Ιούλιο του 2024, οι υπουργοί Άμυνας Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας υπέγραψαν επιστολή προθέσεων για τη δημιουργία εναρμονισμένου διαδρόμου στρατιωτικής κινητικότητας μεταξύ των τριών χωρών.
Εκείνη η πρωτοβουλία αναφερόταν σε οδικές και σιδηροδρομικές διαδρομές, στην αναβάθμιση υποδομών σε περιοχές όπως η Αλεξανδρούπολη και η Θεσσαλονίκη, αλλά και στην εναρμόνιση διαδικασιών για διασυνοριακές μετακινήσεις. Η επιστολή προθέσεων, πάντως, δεν ισοδυναμούσε από μόνη της με σύμβαση κατασκευής.
Η νέα πρόταση προσθέτει δύο διαστάσεις στην ήδη γνωστή τριμερή συζήτηση. Ο κ. Δένδιας περιέγραψε έναν άξονα που φτάνει έως τη Μολδαβία και υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη διαδρόμων πρέπει να συνοδεύεται από τη δυνατότητα προστασίας τους.
